Czujki pożarowe należą do grupy elementów inicjujących zadziałanie systemu sygnalizacji pożarowej, zwanych ostrzegaczami pożarowymi.

Podstawowe rodzaje czujek

• Jonizacyjne czujki dymu

Czujki wykorzystujące w działaniu zjawiska zachodzące w komorach jonizacyjnych. Dym wnikając do komory jonizacyjnej powoduje zmniejszenie ruchliwości jonów, a co za tym idzie zmniejszenie się prądu jonizacji.

Stosowane w czujkach jonizacyjnych źródła promieniotwórcze przeważnie zawierają izotop ameryk.

Czujkę jonizacyjną charakteryzują 3 zasadnicze cechy:

• wykrywanie dymu niezależnie od wielkości jego cząstek (uniwersalność),
• wrażliwość na przeciągi,
• duża niezawodność

• Optyczne czujki dymu rozproszeniowe

Czujki wykorzystujące zasadę pomiaru promieniowania rozproszonego przez cząstki dymu, które dostały się do optycznej komory pomiarowej.
Czujki tego rodzaju są bardzo czułe. Ich zastosowanie jest ograniczone do czystych pomieszczeń.

•  Optyczne czujki dymu wykorzystujące zasadę światła pochłoniętego - liniowe

Czujki liniowe zawierają nadajnik i odbiornik promieniowania podczerwonego. Zasada działania czujki polega na analizie przezroczystości optycznej powietrza w przestrzeni pomiędzy częścią nadawczą a odbiorczą.
Czułość czujek liniowych nie zależy od wielkości cząsteczek dymu ani ich barwy, dlatego może ona wykrywać szerokie spektrum pożarów. Nie nadaje się jednak do ochrony pomieszczeń o małych rozmiarach.

• Czujki zasysające dym

Czujki pobierające do testowania w sposób ciągły powietrze z kontrolowanej sterefy. Pojedyncza czujka może analizować powietrze z wielu miejsc dzięki podłaczonemu do niej systemowi rurek ssących.
Czujki zasysające szczególnie nadają się do zabezpieczenia miejsc trudnodostępnych oraz narażonych na silne oddziaływanie pól elektromagnetycznych.

• Czujki ciepła nadmiarowe

Czujki wykorzystujące termistory jako elementy pomiarowe temperatury otoczenia. Wykryte przez czujkę przekroczenie temperatury ponad wartość ustalonego progu zadziałania powoduje przekazanie alarmu do centrali SSP.

Czujki nadmiarowe stosuje się w miejscach, gdzie ze względu na panujące warunki nie mogą być stosowane czujki dymu oraz występują zmiany temperatury.

• Czujki nadmiarowo-różniczkowe

Czujki nadmiarowo-różniczkowe, oprócz progu nadmiarowego kontrolującego maksymalną wartość temperatury otoczenia, wyposażone są dodatkowo w próg różniczkowy kontrolujący szybkość wzrostu temperatury otoczenia.

• Czujki ciepła liniowe

Czujki wykrywające przekroczenie temperatury progowej przez rozciągnięty na określonej długości przewód wielożyłowy. Pod wpływem temperatury następuje zmiana rezystancji między żyłami, zmiana rezystancji lub zwarcie.

Czujki ciepła liniowe są stosowane do nadzorowania instalacji chemicznych oraz tras kablowych.

• Czujki płomieni

Czujki płomieni reagując na promieniowanie IR wykorzystują w działaniu migotanie płonieni. Istnieją też czujki płomieni pracujące w paśmie UV reagując na emitowane przez płomień modulowane promieniowanie nadfioletowe UV.
Możliwa jest także kombinacja łącząca w jednej obudowie zarówno detektor IR i UV.

Czujki płomieni jako jedyne pożarowe czujki punktowe mogą być instalowane na ścianie.

• Czujki wielodetektorowe

Czujki wielodetektorowe integrują w jednej obudowie dwa lub trzy układy czujników.
Przykładem może być czujka z detektrorem optycznym, rozproszeniowym  i płomieniowym.
Czujki wielodetektorowe uzyskują bardzo wysoką czułość podobną do czujki jonizacyjnej.

Literatura:

1."Mechaniczne i elektroniczne systemy zabezpieczeń"
Wydawnictwo Verlag Dashofer

2. Polska Norma: PN-E-08350-14